Revalidatie bij multiple sclerose
Bij multiple sclerose is gerichte revalidatie cruciaal om kracht, evenwicht en uithouding zo goed mogelijk te behouden en zelfstandig te blijven functioneren.
Door de nauwe samenwerking tussen de verschillende betrokken disciplines krijgt elke patiënt een traject op maat.
Multidisciplinaire praktijk
Misschien merk je dit al een tijdje
Veel mensen komen bij ons terecht met klachten die van dag tot dag verschillen en die anderen niet aan je zien. Dit zijn de dingen die we het vaakst horen.
VERMOEIDHEID
Je bent al moe voor de dag goed begonnen is. Na een inspanning heb je uren of een halve dag nodig om te herstellen en niemand ziet het aan je.
STAPPEN
Na een tijdje stappen begint je been te slepen of blijf je haken met je voet. Een lange afstand of een drukke winkelstraat plan je liever niet meer.
KRACHT EN GEVOEL
Tintelingen, een doof gevoel of minder kracht in een hand of een been. Knoopjes, een sleutel of een fles opendraaien lukt minder vlot.
EVENWICHT
Je voelt je onzeker op oneffen terrein of in het donker. Je zoekt steun bij een muur of een arm zonder er nog bij na te denken.
Wat MS doet met je bewegen
Bij multiple sclerose valt je eigen immuunsysteem de isolatielaag rond je zenuwvezels aan. Die laag, myeline, zorgt ervoor dat signalen snel en zuiver van je hersenen naar je spieren gaan. Waar de isolatie beschadigd raakt, komt het signaal vertraagd, vervormd of helemaal niet aan.
Dat merk je op verschillende manieren:
- Minder kracht en controle (parese).
- Spieren die stijf en gespannen aanvoelen en moeilijk meegeven (spasticiteit).
- Een verstoorde coördinatie van je bewegingen, waardoor lopen en fijne motoriek onzeker aanvoelen (ataxie).
- Verminderd gevoel en tintelingen.
- Pijn, bijvoorbeeld zenuwpijn of pijnlijke spierkrampen.
Het gevolg is dat stappen meer energie kost dan het zou moeten. Gangproblemen ontstaan meestal door een combinatie van spierzwakte en een verstoorde coördinatie (ataxie): je been sleept na een tijdje, je zet je voet minder zeker neer en je moet bewust nadenken over wat vroeger automatisch ging. Warmte, koorts en stress kunnen de klachten tijdelijk doen toenemen, ook zonder dat er iets verslechtert.
MS beïnvloedt niet alleen je bewegen
Je merkt misschien:
- Een vermoeidheid die niet in verhouding staat tot wat je gedaan hebt.
- Wazig zicht, dubbelzien of pijn bij oogbewegingen (opticusneuritis).
MS is niet alleen zichtbaar aan hoe je beweegt. Vermoeidheid is voor veel mensen met MS het meest hinderlijke symptoom, maar ook concentratie, geheugen en verwerkingssnelheid kunnen achteruitgaan, net als je stemming. Deze niet-zichtbare klachten wegen vaak minstens even zwaar als de motorische, ook al zijn ze voor anderen minder duidelijk te zien.
MS verloopt bij iedereen anders, en soms zelfs van dag tot dag: in opstoten met herstel ertussen, of langzaam progressief, met klachten die sterk kunnen verschillen in soort en intensiteit. Medicatie remt het ziekteproces af, maar traint je spieren, je evenwicht en je uithouding niet. Dat is precies waar kinesitherapie het verschil maakt.
Wat kinesitherapie concreet doet bij MS
We kunnen de ziekte niet stoppen. Wat we wel doen: je kracht en je evenwicht onderhouden, je leren omgaan met je energie en de functies beschermen die je nodig hebt om zelfstandig te blijven.
Energie doseren
Vermoeidheid is bij MS vaak de grootste rem en ze verdwijnt niet door door te bijten. We leren je je dag opdelen in blokken, rust nemen vóór je op bent en herkennen wanneer je grens in zicht komt. Zo houd je energie over voor wat je écht wil doen.
Kracht opbouwen
Lang werd gedacht dat inspanning bij MS schadelijk was. Dat idee is achterhaald: goed opgebouwde krachttraining verbetert je functioneren. We trainen de spieren die je nodig hebt om te stappen, op te staan en de trap te doen, met voldoende rust tussen de reeksen.
Evenwicht en valpreventie
We trainen je reactievermogen wanneer je uit balans raakt en oefenen de situaties waarin het vaakst iets misloopt: draaien, oneffen terrein, in het donker of met je handen vol. Daarnaast kijken we samen naar je woonsituatie en welke aanpassingen het valrisico verlagen.
Stappen en voetheffing
Sleept je voet na een tijdje stappen, dan werken we aan de spieren die je voet optillen en aan een veiliger stappatroon. Waar nodig bekijken we samen met je arts of een enkel-voetorthese of een ander hulpmiddel je verder en veiliger laat stappen.
Spasticiteit onder controle
Stijve spieren maken bewegen zwaar en kunnen ’s nachts krampen en pijn geven. We werken met rekken, actieve mobilisatie en oefeningen die je zelf kan volhouden en we koppelen terug naar je neuroloog wanneer medicatie de therapie kan ondersteunen.
Uithouding en warmte
Veel mensen met MS voelen hun klachten toenemen bij warmte. We houden de intensiteit en de omgeving in het oog, spreiden de inspanning en zoeken vormen van uithoudingstraining die je het hele jaar door kan volhouden.
Zo ziet je traject eruit
Kennismaking & testen
We analyseren je kracht, je evenwicht, je stappatroon en je vermoeidheid. Daarvoor gebruiken we gestandaardiseerde testen, zoals de Timed Up and Go, een 6 minuten wandeltest en een vragenlijst over vermoeidheid en de impact op je dagelijks leven.
Jouw doelen, jouw plan
We vertrekken van wat jij opnieuw of blijvend wil kunnen. Blijven werken. Een dagje op stap met de kinderen. Veilig de trap op. Daar bouwen we het behandelplan rond, samen met de disciplines die je nodig hebt.
Behandeling
Meestal twee sessies per week, aangepast aan je situatie en aan je energie. Je krijgt oefeningen mee voor thuis, want de winst zit in de herhaling tussen de sessies door.
Opvolging & bijsturing
Om de paar maanden herhalen we dezelfde testen. Zo zien we objectief wat werkt en wat niet, en sturen we bij. Na een opstoot passen we het plan tijdelijk aan en bouwen we opnieuw op. We koppelen terug naar je neuroloog en je huisarts.
Je behandelaars
Wie je begeleidt
Omdat MS een complexe, chronische neurologische aandoening is met zeer uiteenlopende symptomen, is een gerichte, multidisciplinaire aanpak essentieel.
Je staat er niet alleen voor
Als partner of kind zie je vaak het eerst wat er verandert. Je merkt dat er meer op jouw schouders terechtkomt en je twijfelt wanneer je moet helpen en wanneer je beter loslaat.
Je bent welkom om mee te komen naar de sessies. We leggen uit waarom vermoeidheid bij MS zo bepalend is, hoe je kan helpen zonder over te nemen en hoe je een transfer veilig ondersteunt zonder je eigen rug te belasten.
Je kan ook zelf een gesprek aanvragen bij onze psycholoog, los van de behandeling van je partner.
Wat mensen ons het vaakst vragen
Heb ik een voorschrift nodig?
Ja, voor terugbetaalde kinesitherapie heb je een voorschrift nodig van je huisarts of neuroloog. Voor de verhoogde terugbetaling bij MS hebben we daarnaast het verslag van je neuroloog nodig waarin de diagnose staat. Heb je nog geen voorschrift? Bel ons gerust, dan leggen we uit wat je aan je arts moet vragen.
Hoeveel keer per week moet ik komen?
Meestal twee keer per week. In een intensieve periode kan dat tijdelijk meer zijn, in een stabiele fase minder. We bepalen dat samen na de eerste testing, op basis van je doelen en van wat haalbaar is in je week.
Ik heb nog weinig klachten, is het niet te vroeg om te starten?
Integendeel. Vroeg starten is een van de beste beslissingen die je kan nemen. Je bouwt reserve op in een periode dat het nog vlot gaat, je leert je energie beheren voor het echt knelt en je weet wat je moet doen wanneer er een opstoot komt.
Ik ga al bij een kinesist. Kan ik toch nog bij jullie terecht?
Ja. Sommige mensen komen bij ons voor de gespecialiseerde neurologische begeleiding en blijven daarnaast bij hun vertrouwde kinesist voor andere klachten. Je kan ook eerst een adviesgesprek en een testing bij ons doen en het advies meenemen naar je huidige therapeut. Zeg gerust waar je aan denkt, dan zoeken we een werkbare formule.
Werken jullie samen met mijn neuroloog?
Ja. We sturen na de intake en bij elke evaluatie een verslag naar je neuroloog en je huisarts. Zo weten zij wat er in de revalidatie gebeurt en kunnen zij dat meenemen bij het opvolgen van je behandeling.
Wat als ik een slechte dag heb of een opstoot doormaak?
Dat hoort erbij. Bij veel vermoeidheid of warm weer stemmen we de sessie af op hoe je die dag bent, soms met meer nadruk op techniek dan op intensiteit. Tijdens en na een opstoot passen we het plan aan en bouwen we samen met je neuroloog opnieuw op.
Kan ik thuis behandeld worden?
Op dit ogenblik is dit niet mogelijk. We bekijken samen met het team hoe we dit in de toekomst kunnen faciliteren.
In bepaalde gevallen wel. Wanneer verplaatsen te zwaar wordt of wanneer we specifiek willen oefenen op jouw trap, jouw badkamer of jouw drempels, komen we aan huis. We werken in Ninove en omgeving. Vraag gerust naar de mogelijkheden.
Wat kost een sessie?
Omdat multiple sclerose onder de zware aandoeningen valt, ligt je persoonlijke bijdrage per sessie lager dan bij gewone kinesitherapie en heb je recht op veel meer zittingen per jaar. Bel ons voor een concrete berekening voor jouw situatie, want de bedragen worden jaarlijks aangepast.
Is inspanning niet slecht voor mijn MS?
Nee, dat idee is achterhaald. Goed gedoseerde training verbetert je kracht, je uithouding en je vermoeidheid, zonder dat het je ziekte doet opflakkeren. Het komt aan op de juiste dosering en op voldoende recuperatie, en dat is precies wat we samen zoeken.