Revalidatie bij de ziekte van Parkinson

Bij de ziekte van Parkinson is gerichte revalidatie cruciaal om mobiliteit, balans en zelfredzaamheid zo lang mogelijk te behouden.

Door de nauwe samenwerking tussen de verschillende betrokken disciplines krijgt elke patiënt een intensief traject op maat.

Multidisciplinaire praktijk

Al je afspraken op één plaats
Herkenbaar?

Misschien merk je dit al een tijdje

Veel mensen komen bij ons terecht met klachten die ze eerst aan ouder worden toeschreven. Dit zijn de dingen die we het vaakst horen.

Stappen

Je stapt trager en met kleinere passen. Soms lijken je voeten aan de grond te plakken, vooral in een deuropening of wanneer je moet draaien.

TWEE DINGEN TEGELIJK

Stappen en tegelijk praten of iets dragen gaat niet meer vanzelf. Je moet nadenken over bewegingen die vroeger automatisch waren.

IN BED

Je draaien in bed lukt moeilijker dan vroeger. Rechtkomen uit een zetel of uit de auto kost meer moeite.

EVENWICHT

Je bent al eens gevallen, of je hebt schrik om te vallen. Daardoor doe je bepaalde dingen liever niet meer alleen.
Achtergrond

Wat Parkinson doet met je bewegen

Bij de ziekte van Parkinson (morbus Parkinson) maken je hersenen minder dopamine aan. Dopamine is de stof die je bewegingen soepel en automatisch laat verlopen. Zonder voldoende dopamine moet je meer bewust nadenken over bewegingen die vroeger vanzelf gingen.

Dat merk je op drie manieren:

  • Je bewegingen worden trager en kleiner en de snelheid ervan kan veranderen (bradykinesie).
  • Je spieren voelen stijver aan (rigiditeit).
  • En bij sommige mensen komt daar beven bij, meestal in rust (tremor).

 

Het gevolg is dat je stappen verandert. De passen worden korter, je armen zwaaien minder mee en je bovenlichaam buigt wat voorover. Op een bepaald moment kan het stappen ook plots blokkeren, vaak net op de momenten dat je het minst kan gebruiken: bij een drempel, in een smalle gang of wanneer je moet draaien. Dat noemen we bevriezing van de gang (freezing).

Parkinson is een aandoening die langzaam verergert. Medicatie helpt de klachten onder controle te houden, maar leert je lichaam geen nieuwe bewegingsstrategieën aan. Dat is precies waar kinesitherapie het verschil maakt.

Parkinson is niet alleen een bewegingsziekte

Naast de motorische klachten kan Parkinson ook je denken, je stem en je stemming beïnvloeden. Deze niet-motorische symptomen worden vaak onderschat, terwijl ze soms al merkbaar zijn voordat de bewegingsklachten beginnen.

Dat merk je onder andere aan:

  • Denken en geheugen: moeite met concentreren, plannen of dingen onthouden.
  • Stemming: somberheid, angstgevoelens of minder interesse in dingen die je vroeger graag deed (apathie).
  • Spraak en slikken:  een hesere stem, een zachtere stem, minder duidelijke articulatie, een toegenomen spreektempo en/of moeite met veilig slikken.

Voor deze klachten werken we samen met andere disciplines binnen ons team. Onze logopedist helpt je bij spraak-, stem- en slikproblemen, zodat je verstaanbaar blijft en veilig kunt eten en drinken. Onze (neuro)psycholoog ondersteunt je bij veranderingen in denken, geheugen en stemming, met een heldere kijk op je klachten en praktische strategieën om ermee om te gaan.

Onze aanpak

Wat kinesitherapie hier concreet doet

We kunnen de ziekte niet stoppen, maar we kunnen ze wel afremmen en compenseren. Wat we doen: je lichaam manieren aanleren om de blokkades te omzeilen, de stijfheid en het houdingsverval tegengaan, en de conditie en bewegelijkheid onderhouden die je nodig hebt om zelfstandig te blijven.

Cueing: weer op gang komen

We leren je werken met een externe prikkel die de blokkade doorbreekt. Dat kan een ritme zijn dat je hoort, een lijn op de grond die je ziet of tellen in je hoofd. Je hersenen omzeilen daarmee het automatische systeem dat het laat afweten. Voor veel mensen is dit de techniek die het snelst resultaat geeft in het dagelijks leven.

Groot bewegen

Parkinson maakt je bewegingen ongemerkt steeds kleiner, terwijl ze voor jou normaal aanvoelen. In de therapie oefenen we bewust overdreven grote bewegingen: grotere passen, wijdere armzwaai, duidelijker draaien. Zo herkalibreren we je gevoel voor wat een normale beweging is.

Houding en stijfheid

Parkinson trekt je romp geleidelijk voorover en maakt je stijver, waardoor bewegen zwaarder wordt. We werken gericht op je houding, de beweeglijkheid van romp en nek en de rigiditeit die je afremt, zodat je rechter blijft staan en soepeler blijft bewegen.

Evenwicht en valpreventie

We trainen je reactievermogen wanneer je uit balans raakt en oefenen de situaties waarin het vaakst iets misloopt: draaien, achteruit stappen, iets oprapen. Daarnaast kijken we samen naar je woonsituatie en welke aanpassingen het valrisico verlagen.

Fijne motoriek en coördinatie

Schrijven dat steeds kleiner wordt, een knoop dichtdoen, iets precies vastnemen: die kleine bewegingen verliezen als eerste hun nauwkeurigheid. We oefenen fijne motoriek, coördinatie en het samenspel tussen je handen, met oefeningen die aansluiten bij wat jij dagelijks doet.

Twee dingen tegelijk (dubbeltaken)

Stappen terwijl je praat, een dienblad dragen of een gesprek voeren vraagt aandacht die je hersenen niet meer vanzelf verdelen. Zulke dubbeltaken oefenen we gecontroleerd, zodat dagelijkse situaties opnieuw haalbaar worden.

Conditie en kracht

Intensief bewegen is één van de weinige dingen waarvan we weten dat het bij Parkinson een gunstig effect heeft op je functioneren. We bouwen samen een trainingsopbouw op die genoeg belasting geeft en tegelijk veilig blijft voor jouw situatie.

Transfers en dagelijkse handelingen

Draaien in bed, rechtkomen uit een lage zetel, in en uit de auto stappen. We ontleden die bewegingen in stappen en oefenen ze in, zodat je ze zelfstandig blijft doen.

Draaien in bed, rechtkomen uit een lage zetel, in en uit de auto stappen. We ontleden die bewegingen in stappen en oefenen ze in, zodat je ze zelfstandig blijft doen. Waar nodig oefenen we bij jou thuis, in de echte situatie.

verloop

Zo ziet je traject eruit bij de ziekte van Parkinson

Stap 1

Kennismaking & testen

Naargelang jouw hulpvraag testen we je mogelijkheden en nemen vragenlijsten af. Zo kunnen we je stappatroon, evenwicht analyseren en dagelijkse knelpunten bekijken. Daarvoor gebruiken we gestandaardiseerde testen, zoals de Timed Up and Go en een 10 meter wandeltest.

Stap 2

Jouw doelen, jouw plan

We vertrekken van wat jij opnieuw of blijvend wil kunnen. Opnieuw alleen naar de bakker. Blijven fietsen. Veilig de trap op. Daar bouwen we het behandelplan rond, samen met de disciplines die je nodig hebt.

Stap 3

Behandeling

Afhankelijk van jouw specifieke situatie wordt het aantal sessies bepaald. Je krijgt oefeningen mee voor thuis, want de winst zit in de herhaling tussen de sessies door.

Stap 4

Opvolging & bijsturing

Om de paar maanden herhalen we dezelfde testen. Zo zien we objectief wat werkt en wat niet en sturen we bij. We koppelen terug naar je neuroloog en je huisarts.

Je behandelaars

Wie je begeleidt

Bij Parkinson werk je zoveel mogelijk met dezelfde therapeut. Continuïteit maakt hier een groot verschil, omdat je behandelaar de kleine veranderingen opmerkt.

Mantelzorg
Voor partner en familie

Je staat er niet alleen voor

Als partner of kind zie je vaak het eerst wat er verandert. Je merkt dat er meer op jouw schouders terechtkomt en je twijfelt wanneer je moet helpen en wanneer je beter loslaat.

Je bent welkom om mee te komen naar de sessies. We tonen je hoe je kan helpen zonder over te nemen, welke woorden werken wanneer het stappen blokkeert en hoe je een transfer veilig ondersteunt zonder je eigen rug te belasten.

Je kan ook zelf een gesprek aanvragen bij onze psycholoog, los van de behandeling van je partner.

Veelgestelde vragen

Wat mensen ons het vaakst vragen

Heb ik een voorschrift nodig?

Ja, voor terugbetaalde kinesitherapie heb je een voorschrift nodig van je huisarts of neuroloog. Voor de verhoogde terugbetaling bij Parkinson hebben we daarnaast het verslag van je neuroloog nodig waarin de diagnose staat. Heb je nog geen voorschrift? Bel ons gerust, dan leggen we uit wat je aan je arts moet vragen.

Meestal twee keer per week. In een intensieve periode kan dat tijdelijk meer zijn, in een stabiele fase minder. We bepalen dat samen na de eerste testing, op basis van je doelen en van wat haalbaar is in je week.
Integendeel. Vroeg starten is een van de beste beslissingen die je kan nemen. Je leert de technieken aan op een moment dat het nog vlot gaat en dan zitten ze er al in wanneer je ze echt nodig hebt. Bovendien houd je zo je conditie en je bewegingspatroon langer op peil.
Ja. Sommige mensen komen bij ons voor de gespecialiseerde neurologische begeleiding en blijven daarnaast bij hun vertrouwde kinesist voor andere klachten. Je kan ook eerst een adviesgesprek en een testing bij ons doen en het advies meenemen naar je huidige therapeut. Zeg gerust waar je aan denkt, dan zoeken we een werkbare formule.
Ja. We sturen na de intake en bij elke evaluatie een verslag naar je neuroloog en je huisarts. Zo weten zij wat er in de revalidatie gebeurt en kunnen zij dat meenemen bij het instellen van je medicatie.
Dat hoort erbij. Je toestand kan sterk schommelen, ook binnen dezelfde dag, afhankelijk van je medicatieschema. We stemmen de sessie af op hoe je die dag bent. Plan je afspraak indien mogelijk op het moment dat je medicatie het best werkt, dan haal je er het meeste uit.

Op dit ogenblik is dit niet mogelijk. We bekijken samen met het team hoe we dit in de toekomst kunnen faciliteren.

In bepaalde gevallen wel. Wanneer verplaatsen te zwaar wordt of wanneer we specifiek willen oefenen op jouw trap, jouw badkamer of jouw drempels, komen we aan huis. We werken in Ninove en omgeving. Vraag gerust naar de mogelijkheden.

Omdat Parkinson onder de zware aandoeningen valt, ligt je persoonlijke bijdrage per sessie lager dan bij gewone kinesitherapie en heb je recht op veel meer zittingen per jaar. Bel ons voor een concrete berekening voor jouw situatie, want de bedragen worden jaarlijks aangepast.
Kinesitherapie stopt de ziekte niet, dat kunnen we niet beloven. Wat we wel doen, is je leren omgaan met de gevolgen: veiliger stappen, minder vallen, langer zelfstandig blijven en je conditie onderhouden. Dat zijn dingen die je dagelijks leven merkbaar makkelijker maken, ook wanneer het onderliggende ziekteproces verder gaat.